عسر و حرج زن یکی از مسائلی است که با موضوع طلاق آمیخته شده است. در واقع زن با اثبات عسر و حرج خود می تواند از همسر خود طلاق بگیرد و به زندگی مشترک پایان بدهد.

اما باید ببینیم که عسر و حرج چیست و چه مواردی برای زن عسر و حرج محسوب می شود. با گروه وکلای آسا همراه باشید. 

عسر و حرج چیست؟

عُسر در لغت به معنای دشواری، حَرَج نیز در لغت به معنای تنگ دل شدن است. ترکیب این دو واژه با هم، به معنای فشار و تنگی خواهد بود.

زمانی که در حقوق خانواده از عسر و حرج صحبت می کنیم، منظور وجود وضعیتی است که ادامه ی زندگی مشترک را برای زن با مشقت همراه کند و تحمل آن مشکل باشد.

در واقع در مواردی که ادامه ی زندگی زناشویی برای زن عسر و حرج ایجاد کند، زن می تواند تقاضای طلاق نماید  و با اثبات عسر و حرج او حکم طلاق برای او صادر می شود.

 

عسر و حرج در طلاق:

در حقوق ایران، طلاق یکی از حقوق مرد محسوب می شود و زن اصولا حق طلاق ندارد. مگر در موارد محدود و استثنائی. به این ترتیب زن در موارد محدودی می تواند از دادگاه تقاضای طلاق نماید. این موارد عبارتند از:

  •  خودداری یا ناتوانی شوهر از پرداخت نفقه. 
  • غیبت شوهر بیش از چهار سال.
  • وکالت زن در طلاق.
  • عسر و حرج زن.

در این مطلب تنها به بررسی عسر و حرج زن می پردازیم.

در خصوص کلیه شرایط طلاق از سوی زن  در مطلب طلاق به درخواست زوجه توضیح داده ایم. شما می توانید آن مطلب را هم مطالعه نمایید. 

موارد و مصادیق عسر و حرج:

 

همان طور که پیشتر توضیح دادیم، در صورتی که ادامه ی زندگی مشترک باعث عسر و حرج زن باشد، زن می تواند تقاضای طلاق نماید و با اثبات عسر و حرج خود، از همسرش طلاق بگیرد.

ماده ی 1130 قانون مدنی، از 5 مورد از مصادیق عسر و حرج نام برده است. این موارد عبارتند از:

  • مرد در طول یک سال، بدون عذر موجه به مدت 6 ماه متوالی یا نه ماه متناوب، زندگی خانوادگی را ترک کرده باشد.
  • شوهر به مشروبات الکلی یا مواد مخدر اعتیاد داشته باشد و اعتیاد او به اساس زندگی مشترک خلل وارد نماید. در صورتی که مرد از ترک اعتیاد خودداری کند یا نتوان او را مجبور به ترک کرد و یا به تعهد خود مبنی بر ترک اعتیاد عمل نکند، زن می تواند از او طلاق بگیرد.
  • محکومیت قطعی شوهر به حبس 5 سال یا بیشتر 
  • ضرب و شتم زن توسط شوهر یا هر نوع سوء رفتار مداوم مرد که با توجه به وضعیت زن قابل تحمل نباشد.
  • شوهر به بیماری صعب العلاج روانی یا جسمی مبتلا باشد و بیماری او زندگی مشترک را مختل کند.

 

نکته مهم:البته توجه داشته باشید مواردی که در بالا آمده است ، مثال هایی از عسر و حرج است که در قانون بیان شده است. اما عسر و حرج به این موارد محدود نمی شود.

 

 مصادیق عسر و حرج که در قانون نیامده است:

موارد متعددی از مصادیق عسر و حرج وجود دارد که در قانون نیامده است و قاضی پرونده احراز می کند که آیا عسر و حرج اتفاق افتاده است یا خیر.

  • مثلا برقرار نکردن رابطه ی جنسی در حد متعارف با زن، می تواند یکی از مصادیق عسر و حرج او باشد.

در این خصوص می توانید مطلب طلاق به دلیل نداشتن رابطه جنسی را در سایت مطالعه نمایید.

  • نمونه رای زیر  یکی از مصادیق طلاق  به دلیل عسر و حرج ناشی از کارافتادگی زوج  است.

عسر و حرج ناشی از کارافتادگی زوج

 

  • نمونه رای زیر  یکی  دیگر از مصادیق طلاق  به دلیل عسر و حرج ناشی از بلاتکلیفی زوجه   است.

 

 

بلاتکلیفی زوجه و عسر و حرج وی

اثبات عسر و حرج چگونه است؟

نکته ‌ی مهم برای تقاضای طلاق به ‌واسطه‌ ی عسر و حرج، اثبات وجود مصادیق عسر و حرج در دادگاه است.
به طور مثال باید اثبات شود که مرد زندگی مشترک را ترک کرده و این اقدام او زن را در وضع مشقت باری قرار داده است.
با دلایل مختلفی می توان ترک زندگی مشترک توسط شوهر را اثبات کرد؛ مانند شهادت شهود. یا در مواردی که زن به واسطه ی اعتیاد همسر مدعی عسر و حرج خود و خواهان طلاق است.
چنانچه در این رابطه حکمی مبنی بر محکومیت زوج صادر یا پرونده‌ی قضایی مطرح باشد یا سوابقی از بستری شدن او در کمپ ‌های ترک اعتیاد وجود داشته باشد، تمامی آنها، دلایلی برای اثبات عسر و حرج به دلیل اعتیاد خواهد بود. 
در بسیاری از موارد، ضرب و شتم زن، عامل عسر و حرج او است.
در این راستا ارائه ی دلایلی نظیر گزارش پزشکی قانونی، گزارش ماموران کلانتری، شهادت شهود، وجود پرونده ی کیفری علیه شوهر می تواند عسر و حرج زن را اثبات نماید.

عسر و حرج در دوران عقد:

به محض خواندن صیغه ی ازدواج، دختر و پسر زن و شوهر شرعی و قانونی می شوند. در دوران عقد هم زن می تواند با اثبات عسر و حرج خود، تقاضای طلاق نماید.

در دوران عقد نیز ممکن است شرایطی برای زن ایجاد شدم که ادامه ی رابطه ی زوجیت با مرد برای او مشکل باشد. مثلا ممکن است در دوران عقد، شوهر با حکم قطعی دادگاه، به 5 سال حبس یا بیشتر محکوم شود. یا شوهر در دوران عقد زن را مورد ضرب و شتم قرار دهد.

همچنین ممکن است پس از عقد زن متوجه اعتیاد، بیماری جسمی یا روانی صعب العلاج شوهر شود. به این ترتیب زن حق دارد به دادگاه مراجعه نماید و با اثبات عسر و حرج خود، به ازدواج پایان دهد. 

 

 

عسر و حرج زوجه

 

ارتباط عسر و حرج و کراهت زن نسبت به مرد:

ممکن است این سوال ایجاد شود که آیا صرف کراهت زن از شوهر، از مصادیق عسر و حرج محسوب می شود یا خیر؟

در این مورد اختلاف نظر وجود دارد. برخی عقیده دارند که صرف کراهت زن از شوهر از مصادیق عسر و حرج زن نیست و زن می تواند طلاق خُلع بگیرد. یعنی با دادن مالی معادل، کمتر یا بیشتر از مهریه اش، شوهر را راضی به طلاق نماید. این مال عوض نامیده می شود.

در مقابل عده ای دیگر عقیده دارن اگر کراهت و نفرت زن از شوهر به اندازه ای باشد که ادامه ی زندگی مشترک را برای زن طاقت فرسا و غیر قابل تحمل سازد، می توان آن را از مصادیق عسر و حرج تلقی کرده و حکم طلاق را صادر کرد.  

عسر و حرج در ازدواج موقت:

در ازدواج موقت نیز زن می تواند با اثبات عسر و حرج خود، از دادگاه الزام زوج به بذل باقی مانده ی مدت را تقاضا نماید. در صورتی که اجبار مرد به بذل مدت ممکن نگردد، دادگاه حکم به انحلال زوجیت و قطع باقی مدت ازدواج صادر می شود.

شما می توانید مطلب حقوق زوجین در ازدواج موقت را در سایت ما مطالعه نمایید.

تفاوت طلاق با اثبات عسر و حرج و طلاق با اثبات شروط دوازده گانه عقدنامه:

به طور مختصر می توان تفاوت های زیر را میان طلاق با اثبات عسر و حرج و طلاق با اثبات شروط 12 کانه عقد بر شمرد:

  1. دادگاه در موارد تقاضای طلاق توسط زن با اثبات عسر و حرج، حکم طلاق صادر می کند و به عبارت دیگر مرد را اجبار به طلاق می کند. ولی در مواردی که طلاق با تحقق یکی از شروط ضمن عقد است دادگاه گواهی عدم امکان سازش صادر می کند.
  2. مدت اعتبار حکم طلاق پس از قطعیت ۶ ماه است؛ یعنی اگر ظرف ۶ ماه طلاق ثبت نشود، رای مذکور قابلیت اجرا ندارد. ولی مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش ۳ ماه از زمان قطعیت آن است.
  3. در طلاق از طریق شروط ضمن عقد، پس از اثبات یکی از موارد، زن وکیل مرد در طلاق و قبول بذل می شود و به وکالت از شوهر می تواند قبول ما بذل کند. ولی در طلاق از طریق عسر و حرج قبول ما بذل با قاضی پرونده است.
  4. ملاک تصمیم دادگاه در بررسی عسر و حرج وضع فعلی زوجین، به ویژه زوجه است. یعنی قاضی بررسی می کند که آیا زن در حال حاضر و در زمان تقدیم دادخواست در عسر و حرج است یا خیر؟ چرا که اگر قبلا عسر و حرج وجود داشته و هم اکنون رفع شده به آن ترتیب اثر نخواهد داد. به بیان دیگر باید زوجه در حال عسر و حرج باشد و آن را اثبات نماید. اما در اثبات موارد ۱۲گانه عقدنامه چنین نیست همین که زن ثابت نماید یکی از آن موارد حتی در چند سال قبل محقق شده است زن وکیل شوهر در طلاق خواهد شد و گذشت زمان، وکالت زن را از بین نمی برد. 

آیا طلاق با اثبات عسر و حرج قابل رجوع است؟

خیر. به طور کلی طلاقی که به درخواست زن واقع می شود، قابلیت رجوع در دوران عده را ندارد.

تنها در طلاق رجعی، یعنی طلاق به درخواست مرد، امکان رجوع به زندگی مشترک در دوران عده وجود دارد.

 

جهت مشاوره با وکیل خانواده با ما در ارتباط باشید. 22350512

5 2 رای ها
امتیاز مقاله
مشترک شدن
اطلاع رسانی کن
guest
6 نظر
قدیمی ترین
جدید ترین بیشترین امتیاز
بازخورد درون خطی
دیدن تمام نظرات
سارا
سارا
18 روز پیش

خيلي عالي بود

علی
علی
13 روز پیش

یعنی اگر مرد هم راضی به طلاق نباشه دادگاه خودش حکم طلاق رو صادر میکنه؟

سرور ثانی نژاد
پاسخ به  علی
13 روز پیش

سلام بله دادگاه شرایط را بررسی میکند و در صورتی که زن شرایط ظلاق را داشته باشد، حکم به طلاق می دهد.

لیلا
لیلا
13 روز پیش

اگر زن کراهت داشته باشه از مرد و از طرفی هم نتونه طلاق خلع بگیره و عوض بده دادگاه حکم طلاق رو صادر میکنه؟

سرور ثانی نژاد
پاسخ به  لیلا
10 روز پیش

این عوض لازم نیست حتما ارزش مالی زیادی داشته باشدريال میتواند هزار تومان باشد.

لیلا
لیلا
13 روز پیش

مرسی از مطالبتون

6
0
دوست دارید مشارکت کنید ؟ لطفا نظری بدهید!x
()
x