عده ی طلاق

عده زن چیست؟

عده طلاق چیه؟ درحقوق خانواده ایران به تبعیت از فقه اسلامی، نهادی به نام عده وجود دارد. عده یکی از موانع ازدواج است. یعنی با زنی که در دوران عده قرار دارد نمی توان ازدواج کرد. در توجیه عده دلایلی وجود دارد. از جمله جلوگیری از اختلاط نسل. همچنین برخی این مدت را مهلتی برای تفکر و بازگشت به زندگی می دانند.

 در این مطلب به بررسی عده  و مخصوصا عده طلاق می پردازیم. با گروه وکلای آسا همراه باشید.

عده چیست؟

بعد از انحلال ازدواج به هر شکل و سببی، زن تا مدتی نمی تواند با مرد دیگری ازدواج کند. این مدت عده نام دارد.

ماده ی ۱۱۵۰ قانون مدنی، عده را مدت زمانی دانسته است که تا انقضای آن زن نمی تواند شوهر دیگری اختیار کند.

انحلال ازدواج دائم ممکن است به سبب فوت باشد، یا طلاق، فسخ نکاح باشد.

ازدواج موقت نیز ممکن است به سبب فوت، بذل مدت یا انقضاء مدت منحل شود.

عده زن چیست؟
ماده ۱۱۵۰

عده در قانون مدنی:

قانون مدنی با توجه به طرق انحلال ازدواج، چه ازدواج دائم و چه ازدواج موقت، چند نوع عده پیش بینی کرده است:

۱- عده ی طلاق:

طلاق یکی از راه های انحلال ازدواج دائم است. از همین جمله متوجه می شویم که در ازدواج موقت چیزی به نام طلاق وجود ندارد.

حال اگر ازدواج زن و مردی منحل شد و زن باردار نبود، زن باید عده نگه دارد. مدت است عده سه طُهر است.

طُهر در لغت به معنای پاک شدن است. در اصطلاح حقوقی نیز به معنای پاکی زن از عادت ماهانه و مدتی است که بین دو عادت ماهانه قرار می گیرد. مدت تقریبی عده در طلاق سه ماه است. در حکم دادگاه نیز معمولا همین سه ماه قید می شود.

۲- عده ی وفات:

بعد فوت شوهر نیز ازدواج منحل می شود. دراین شرایط هم زن باید عده نگه دارد و تا مدتی نمی تواند ازدواج کند.

اگر زنی که شوهر او فوت کرده، باردار نباشد، باید چهار ماه و ده روز عده نگه دارد. این مدت این ارتباطی با طُهر ندارد و مبنای آن آیه ی ۲۳۴ سوره ی مبارکه بقره است.

۳- عده ی زن باردار:

مدت عده برای زن باردار متفاوت است. به این صورت که در طلاق عده ی زن باردار تا زایمان او است. حتی اگر زایمان زودتر از سه طُهر اتفاق بیفتد.

 در وفات، عده ی زن باردار تا زمان زایمان اوست. اما اگر زایمان با فاصله ی کمی از فوت شوهر اتفاق افتد، یعنی فاصله ی فوت با زایمان از ۴ ماه و ۱۰ روز کمتر باشد، زن باید همان ۴ ماه و ۱۰ روز را عده نگه دارد.

۴- عده ی فسخ نکاح:

شاید تعجب کنید اما ازدواج هم در مواردی قابلیت فسخ دارد. البته این موارد بسیار محدود است. بهتر است قدری در مورد آن توضیح دهیم.

اگر مرد هر یک از عیوب زیر را داشته باشد، زن می تواند ازدواج را فسخ کند:

  1. جنون؛ چه دائمی باشد، چه ادواری
  2. خصاء؛ به معنای اخته بودن است.
  3. عِنن؛ منظور ناتوانی مرد در ایفای وظایف زناشویی است.
  4. مقطوع بودن آلت تناسلی به اندازه ای که مرد نتواند عمل زناشویی را انجام دهد.

اگر زن هر یک از عیوب زیر را داشته باشد، مرد می تواند ازدواج را فسخ کند البته این عیوب باید در زمان عقد وجود داشته باشد:

  1. جنون
  2. قَرَن
  3. بَرَص
  4. افضاء
  5. زمین گیر شدن زن.
  6. نابینایی هر دو چشم

حال اگر ازدواج به هر یک از دلایل بالا فسخ شود، زن باید عده نگه دارد. عده ی فسخ ازدواج هم سه طهر، تقریبا معادل سه ماه است.

۵- عده بذل مدت و انقضاء مدت در ازدواج موقت:

در ازدواج موقت هم عده وجود دارد. طرق انحلال ازدواج موقت با ازدواج دائم تفاوت دارد. در ازدواج موقت، چیزی به نام طلاق وجود ندارد. ازدواج موقت با فوت، فسخ، بذل مدت یا انقضاء مدت منحل می شود.

ازدواج موقت محدود به مدت معینی ایجاد می شود، مثلا سه ماه. حال ممکن است شوهر بعد از دو ماه، یک ماه باقی مانده را به زن ببخشد که به آن بذل مدت گفته می شود. یا ممکن است مدت سه ماه بگذرد و ازدواج منحل شود. که به آن انقضاء مدت گفته می شود. 

اگر شوهر فوت کند و زن باردار نباشد، باید ۴ ماه و ۱۰ روز عده نگه دارد. اما اگر زن باردار باشد باید تا زمان زایمان عده نگه دارد. اگر فاصله ی بین فوت و زایمان کم باشد، زن همان ۴ ماه و ۱۰ روز را عده نگه می دارد.

در مورد فسخ، بذل مدت و انقضاء مدت،اگر زن باردار نباشد باید به اندازه ی دو طهر عده نگه دارد. اما اگر زن باردار باشد، باید تا زمان زایمان عده نگه دارد و نمی تواند با فرد دیگری ازدواج کند.

چه کسانی عده ندارند؟

گاهی اوقات شرایط به شکلی است که نیازی نیست زن عده نگه دارد. دو دسته از زنان عده ی طلاق و فسخ ازدواج ندارند:

  • زنی که بین او و شوهرش رابطه ی زناشویی واقع نشده است.
  • زنی که یائسه شده است.

اما همه ی زنان عده ی وفات را باید رعایت کنند.

حکم رابطه در زمان عده:

زنا با زنی که در دوران عده است، چه آثار حقوقی دارد؟

در مورد این سوال باید دو فرض را تفکیک کنیم:

  • اگر طلاق زن رجعی باشد، زن در دوران عده مانند زن شوهر دار است. بنابراین زنا با زنی که در دوران عده ی رجعیه است موجب می شود آن زن و مرد تا ابد به هم حرام شوند. یعنی هیچ وقت نتوانند با هم ازدواج کنند.
  • اما اگر زن در عده ی طلاق بائن یا عده ی وفات باشد، بر مرد زنا کار حرام نمی شود و آنها می توانند بعدا با هم ازدواج کنند. 

آیا می توان با زنی که در دوران عده است ازدواج کرد؟

خیر. فلسفه ی وجود عده هم برای همین است که زن در این دوران با مرد دیگری ازدواج نکند. تا از اختلاط نسل جلوگیری شود و حرمت ازدواج قبلی حفظ شود.

حال اگر زن در دوران عده بود و مرد بدون آگاهی از عده و حرمت ازدواج با زن، با او ازدواج کرد و بین آنها نزدیکی اتفاق افتاد، عقد ازدواج آنها باطل شده و زن و مرد تا ابد به هم حرام می شوند.

اگر مرد با آگاهی از عده و حرمت ازدواج با زن، با او ازدواج کرد و بین آنها نزدیکی اتفاق افتاد، هم عقد باطل می شود، هم زن و مرد تا ابد به هم حرام می شوند.

اما اگر مرد به عده و حرمت ازدواج با زن آگاه نباشد، با زن ازدواج کند اما بین آنها نزدیکی واقع نشود، عقد ازدواج آنها باطل است. اما آن دو به هم حرام نمی شوند و می توانند بعدا ازدواج کنند.

پیشنهاد ویژه مدیریت آسا برای مطالعه :  قرار وثیقه کیفری

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Buttonتماس با بهترین وکیل09123956043