دعوای الزام به تهیه مسکن مستقل ( علی الحده ) در شان زن

یکی از حقوقی که برای زن در ازدواج وجود دارد حق نفقه است که پیشتر و در مطالب گوناگون به آن پرداخته ایم.

زمانی که از تامین نیاز های زن صحبت می کنیم، مسکن را هم شامل می شود. یعنی مرد موظف است مسکنی متعارف و متناسب با شان زن را تهیه نماید.

حال اگر شوهر به این تکلیف خود عمل نکرد، به لحاظ قانونی می توان دادخواست الزام به تهیه مسکن مستقل و یا به عبارتی الزام به تهیه مسکن علی الحده را خواست.

 

برای پاسخ به این سوال با گروه وکلای آسا همراه باشید.

 

تهیه مسکن و اثاث البیت مستقل از وظایف همسر است.

طبق قانون مدنی ، منظور از نفقه برآوردن همه ی نیازهای متعارف و متناسب با شان و وضعیت زن است.

نفقه شامل مسکن، لباس، غذا، هزینه های درمان و دارو و … . حتی اگر زن به دلایلی نیاز به خدمتگزار داشته باشد، مرد باید برای او فراهم نماید.

پس مرد باید نیازهای متعارف همسر خود را برطرف سازد. نکته ی مهم این است که در پرداخت نفقه وضعیت زن ملاک قرار می گیرد. به عبارتی توانمندی مرد در پرداخت نفقه شرط نیست.

ممکن است شوهر فقیر و زن از خانواده ای ثروتمند باشد. در این صورت نفقه متناسب با شئونات زن و همچنین شرایط مالی مرد پرداخت می شود .

بنابراین همان گونه که بیان کردیم و ماده 1107 قانون مدنی نیز اشاره نموده است، تامین مسکن مستقل برای زن نیز به عنوان نفقه بر عهده ی مرد است.

همچنین مطابق همین ماده ی قانونی مرد وظیفه دارد لوازم و اثاث لازم برای زندگی را تهیه نماید.

به این ترتیب بر خلاف رسمی که در اغلب مناطق کشور وجود دارد و وظیفه ی تهیه جهیزیه بر دوش خانواده عروس می گذارد، قانونا تهیه وسایل زندگی بر عهده ی داماد است.

 

 

به شما توصیه می کنم مطلب شرایط، مراحل و هزینه استرداد جهیزیه را مطالعه نمایید.

 

شرایط منزل مسکونی مناسب برای زن چگونه باید باشد؟

همان طور که گفتیم در موضوع نفقه وضعیت و توان مالی مرد اهمیتی ندارد و مرد با هر وضع مالی موظف است نفقه همسر خود را پرداخت نماید.

بنابراین اگر زن از خانواده ای ثروتمند باشد، شوهر باید مسکن و وسایل زندگی و … را به گونه ای که شان و وضع اجتماعی زن اقتضاء می کند فراهم نماید.

برای تهیه مسکن هم ملاک همین است: تناسب با شان و وضعیت زن. به این ترتیب منزل متناسب با شان یک زن در جایگاه اجتماعی بالا و از خانواده ی ثروتمند، با منزل متناسب با شان یک زن در جایگاه اجتماعی پایین، متفاوت است.

قانون تنها همین ضابطه را مشخص کرده است. در عمل علاوه بر شان زن به وضعیت مالی مرد نیز توجه می شود. نکته مهم این است که مرد با ادعای نداری ، نمی تواند فقه همسر خود را پرداخت نکند.

به این ترتیب در روال دادگاه ها برای تعیین میزان نفقه ی هر زن، موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع می نمایند.

کارشناس هم با در نظر گرفتن سن، میزان تحصیلات، شغل و جایگاه اجتماعی، وضعیت خانوادگی و … نفقه زن را تعیین می کند.

 

 

چه کسی شان زن و مسکن در شان زن را تعیین میکند؟

زنی را تصور کنید که در فرمانیه سکونت داشته و همسرش حالا برای او در اطراف تهران خونه ای کوچک ، بدون آسانسور و پارکینگ تهیه کرده است. در این شرایط زن می تواند چون منزل در شان او نیست درخواست تهیه مسکن مستقل در شان خود بدهد.

در این موارد دادگاه از مددکار اجتماعی میخواهد محل سکونت زن را بررسی کند.

دادگاه براساس نظر کارشناس مدادکار، اعلام می کند که آیا از نظر دادگاه این منزل در شان زن است یا خیر.

اگر منزل را در شان زن نداند، مرد را ملزم به تهیه مسکن مستقل برای زن می کند.

لازم به ذکر است در صورتی که منزل در شان زن نباشد، دادخواست تمکین مرد پذیرفته نمی شود.

 

 

عدم تهیه مسکن مستقل توسط زوج چه مسولیت هایی قانونی برای او دارد؟

از زمانی که عقد ازدواج بین طرفین خوانده می شود، رابطه ی زوجیت بین آنها برقرار می شود و به این ترتیب برای آنها حقوق و تکالیفی ایجاد می شود که از همان زمان باید به آن عمل نمایند. بنابراین هم وظیفه ی تمکین برای زن ایجاد می شود و هم وظیفه ی پرداخت نفقه برای مرد شروع می شود.

در واقع همان طور که می دانید زن وظیفه دارد از شوهر خود تمکین کند. این تمکین در دو معنا است.

معنای عام آن که مربوط به اطاعت از شوهر در حد متعارف است و معنای خاص آن که برقراری رابطه ی جنسی است.

آنچه واضح است این است که تا زمانی که منزلی برای زن تهیه نشود که متناسب با شان او باشد اساسا تمکین امکانپذیر نیست.

پس ابتدا مرد باید منزل مشترکی تهیه نماید و سپس می تواند خواهان تمکین از سوی زن باشد.

حال اگر شوهر منزلی برای سکونت تهیه نکرد، اولا زن می تواند نفقه خود را مطالبه کند، ثانیا دادخواست الزام به تهیه مسکن بدهد. مسئله ی بعدی اینکه چنانچه مرد منزلی تهیه نکند و علیه زن دادخواست الزام به تمکین بدهد، در این دعوا راه به جایی نخواهد برد و دعوای او رد می شود.

 

مطالعه بیشتر تمکین و نشوز

 

رابطه منزل مستقل و تمکین چیست؟

در بخش قبل توضیح دادیم که مرد موظف است برای زن منزلی مستقل و متناسب با شان او تهیه کند تا تمکین زن از او معنا و مصداق پیدا کند.

تا زمانی که محلی برای زندگی مشترک طرفین وجود ندارد زن را نمی توان ملزم به تمکین از شوهر نمود.

به این ترتیب اگر شوهر دعوای الزام به تمکین را علیه همسر خود مطرح نماید، زن با بیان این نکته که منزلی جهت تمکین وجود ندارد می تواند از خود دفاع نماید و در این دعوا پیروز شود. همچنین زن می تواند طی دادخواستی الزام به پرداخت نفقه و تهیه منزل مشترک را تقاضا نماید.

 

حق تعیین منزل با کیست؟

مطابق قانون مدنی زن باید در منزلی زندگی کند که شوهر تعیین می کند.

یعنی اختیار تعیین مسکن با شوهر است. یعنی مرد تعیین میکند که زن کجا زندگی کند. البته این حق نمی تواند مورد سو استفاده قرار گیرد و همانطور که قبلا گفتیم منزل باید در شان زن باشد.

اما زن می تواند در عقدنامه ضمن یک شرط حق تعیین مسکن را دارا شود. به این ترتیب حق و اختیار تعیین منزل مشترک بر عهده ی زن قرار می گیرد.

یعنی شوهر وظیفه دارد در کشور ، شهر و منطقه ای که زن تعیین می نماید منزل مشترک را تهیه نماید.

در این مورد چنانچه شوهر در محدوده ی مورد نظر زن مسکن تهیه نکند، زن می تواند از او تمکین نکند و با وجود عدم تمکین همچنان نفقه به او تعلق می گیرد.

 

 

توصیه می کنم مطلب شروط ضمن عقد ازدواج را مطالعه نمایید.

 

در صورت زندگی با خانواده شوهر در آپارتمان مشترک قانون حمایت می کند؟

ممکن است این سوال به ذهن برسد که آیا زندگی کردن در منزل پدر شوهر یا مادر شوهر مسکن مستقل تلقی می شود؟

پاسخ به این سوال در شرایط مختلف متفاوت است:

  • اگر زن و شوهر در یک خانه با پدر و مادر یا اقوام مرد زندگی نمایند، آن خانه منزل و مسکن مستقل تلقی نشده و مرد به وظیفه ی خود عمل ننموده است. به این ترتیب زن می تواند دادخواست الزام به تهیه مسکن مستقل بدهد و دادگاه در این مورد رای به نفع او صادر می نماید.

 

  • اگر زن و شوهر در یک ساختمان با اقوام مرد زندگی کنند، مثلا پدر و مادر در طبقه ی همکف و زن و شوهر در طبقه ی بالا زندگی کنند، آن خانه منزل مستقل تلقی می شود.

اکثر دادگاه ها در این مورد قایل به این هستند که مرد منزل مشترک را تهیه نموده و زن ملزم به تمکین است. در این مورد اگر زن دادخواست الزام به تهیه مسکن مستقل بدهد، به احتمال زیاد دعوای او رد می شود.

البته در فرض دوم ممکن است دادگاه اینگونه تشخیص دهد که حضور زن و خانواده ی همسر در یک ساختمان موجب تشنج و اختلاف زوجین شده و به این دلیل به نفع زن حکم صادر نماید.  

 

 

زندگی مشترک در کمپ یا خانه های سازمانی

به هر حال زندگی بالا و پایین دارد و شرایط همیشه یکسان نیست.

ممکن است همان ابتدای زندگی زوجین به سبب مهاجرت ناچار به زندگی در کمپ بشوند.

یا زمانی که شغل شوهر در شهری دیگر است و زن مجبور می شود با او در محلی زندگی نماید که به سختی می توان آن را خانه دانست. 

در این موارد مرد به تکلیف خود یعنی تهیه منزل مشترک مطابق با شان همسر خود عمل ننموده است.

لذا همچنان امکان الزام او به تهیه مسکن مستقل وجود دارد و دادگاه هم با در نظر گرفتن شئونات زن رای مقتضی را صادر می نماید.

ممکن است زنی در ابتدای زندگی خود بپذیرد در منطقه ای بسیار پایین تر از شان خود زندگی کند.

مسئله ی شرایط شروع زندگی بسیار مهم است. چرا که زن اگر این شرایط را متناسب با شئونات خود نمی دانست از ابتدا نباید زندگی در چنان منطقه ای را می پذیرفت.

به همین جهت دادگاه ممکن است خواسته ی او را نپذیرد. 

 

 

مراحل دادخواست الزام به تهیه مسکن مستقل چگونه است؟

ابتدا زن باید به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه و دادخواستی به خواسته ی الزام به تهیه مسکن یا علی الحده علیه شوهر مستقل بدهد.

پس از ارجاع به شعبه و تعیین وقت، جلسه در وقت مقرر تشکیل می گردد.

در این جلسه حضور شوهر به عنوان خوانده الزامی نیست. اما زن به عنوان خواهان باید در جلسه حضور یابد و اصل اسناد و مدارک خود را همراه داشته باشد. دادگاه پس از بررسی دلایل و شنیدن ادعای خواهان و دفاعیات خوانده، رای صادر می نماید.

اگر خوانده در جلسه دادرسی حاضر نشود و اخطاريه حضور نیز به صورت غیابی به او ابلاغ شده باشد، رایی که دادگاه صادر می نماید غیابی محسوب می شود.

اگر این رای غیابی به ضرر شوهر باشد، شوهر می تواند از آن واخواهی کند.

 

 

دادگاه صالح برای رسیدگی به تهیه خانه مجزا کجاست؟

برای رسیدگی به موضوع الزام به تهیه مسکن مستقل، از نظر ذاتی دادگاه خانواده صالح است.

از نظر محلی هم مطابق ماده ی 11 قانون آیین دادرسی مدنی، دادگاه خانواده ی حوزه ای که شوهر در آن اقامت دارد صالح است.

اگر زن و شوهر در دو استان مختلف سکونت داشته باشند، زن می تواند دعوا را در دادگاه خانواده محل اقامت خود نیز مطرح نماید.

 

 

هزینه دادرسی این پرونده چقدر است؟

دعوای الزام به تهیه مسکن مستقل از جمله دعاوی غیر مالی است.

به همین جهت هم هزینه ی دادرسی آن باید مطابق تعرفه ی تعیین شده برای دعاوی غیر مالی پرداخت شود. هزینه ی دادرسی دعاوی غیر مالی معمولا ناچیز است.

با توجه به اوراق پرونده شما مبلغی حدود 150 هزار تومان می شود.

 

 

مدارک مورد نیاز برای دادخواست تهیه منزل مستقل

برای طرح دادخواست باید مدارک زیر را داشته باشید:

  1. کارت ملی برای ثبت نام در سامانه ثنا
  2. عقدنامه
  3. شناسنامه خواهان

 

 

کارشناسی منزل برای تمکین:

ممکن است زن دعوای الزام به تهیه منزل مستقل یا الزام به پرداخت نفقه را مطرح کند، و زوج هم از قبل خانه ای خریده یا اجاره کرده باشد.

در این موارد در همین دعوا یا در دعوای الزام به تمکین که شوهر در مقابل ادعای زن مطرح می کند، باید اجاره نامه یا مبایعه نامه ی خانه ی مذکور را به دادگاه ارائه دهد.

دادگاه با تعیین کارشناس رسمی دادگستری وضعیت ملک و تناسب آن با شئونات زن را بررسی می کند.

دادگاه همچنان می تواند ممدکار نیز به محل زندگی مشترک بفرستد تا از وضعیت زندگی مشترک مطلع شود.

کارشناس از قبل با زوج و زوجه بابت بازدید منزل هماهنگ میکند. در صورت عدم همکاری زوج در بازدید این امر در کارشناسی قید می شود و ممکن است کارشناس از همسایه ها نیز تحقیق کند.

 

 

طلاق به دلیل عدم تهیه مسکن:

با توجه به اینکه مسکن  بخشی از نفقه ی زن است، چنانچه مرد منزلی تهیه نکند و از طریق دادگاه هم نتواند او را مجبور به انجام تکالیف خود کند، زن با توجه به ماده ی 1129 قانون مدنی می تواند تقاضای طلاق نماید. 

 

 

 

جهت مشاوره با وکیل خانواده با ما در ارتباط باشید. 22350512

 

 

0 0 ثبت رای
امتیاز مقاله
مشترک شدن
اطلاع رسانی کن
guest
0 نظر
بازخورد درون خطی
دیدن تمام نظرات
0
دوست دارید مشارکت کنید ؟ لطفا نظری بدهید!x
()
x