خیانت در امانت

خیانت در امانت

واژه خیانت در فرهنگ لغت فارسی به معنی عهد شکنی،نقض پیمان، نقض عهد تعبیر شده است.

امانت نیز به مفهوم “مالی که به شخصی می‌سپارند تا نگاه دارد” به کار می‌رود. گروه وکلای آسا در این مقاله موضوع خیانت در امانت را مورد بررسی قرار داده اند.

 

جرم خیانت در امانت چیست و چگونه محقق می‌شود؟

قانون مجازات اسلامی تعریفی از جرم خیانت در امانت ارائه نکرده است .

ولیکن دکترین حقوقی آن را ” تصاحب، استعمال، تلف یا مفقود کردن اموال یا اسناد به زیان مالکان و متصرفان آنها، هنگامی که اشیای یاد شده به عنوان اجاره، امانت، رهن، وکالت و یا هر کار با اجرت یا بی اجرت به کسی داده شده و مقرر بوده است که اشیای مزبور بازگردانده شود و یا به مصرف معینی برسد” تعریف نموده‌اند.

 

در ماده 674 قانون مجازات اسلامی ارکان این جرم  ذکر شده است.

این ارکان  عبارتند از اینکه :

  1. اول باید یک قرارداد و یا توافق قبلی مانند اجاره نامه، امانت و… وجود داشته باشد.
  2. دوم وجود شیء ای است که به امانت سپرده شده است. مثلا ماشینی کسی دست دیگری امانت است . یا مثلا در قرارداد چکی بابت امانت قید می شود.
  3. و سوم سپردن مال امانی به شخص دیگر است.

البته گاهی وصف امانت ناشی از یک قرارداد خاص نیست اما ممکن است به موجب قانون اموالی برای حفظ و نگهداری به دیگری سپرده شده باشد.

مانند اموالی که ناشی از ولایت ، وصایت ،قیمومت  و وکالت به اشخاص سپرده می‌شود.

در همه این موارد اشخاص نسبت به این اموال امین محسوب خواهند شد هر چند که قرارداد امانی وجود نداشته باشد. و چنانچه نسبت به مالی که به حکم قانون در اختیار آنهاست خیانت کنند، مرتکب جرم خیانت در امانت شده‌اند.

 

جرم خیانت در امانت در قانون تجارت :

قانون در برخی موارد اشخاصی را امین تلقی کرده و اقداماتی که بر خلاف مصلحت شخصی که به آنها اعتماد کرده است را خیانت در امانت دانسته است.

مانند ماده 349 قانون تجارت که مقرر داشته زمانی که دلال برخلاف وظیفه خود نسبت به کسی که به او مأموریت داده به نفع طرف دیگر معامله اقدام نماید

و یا برخلاف عرف تجارتی ‌محل از طرف مزبور وجهی دریافت و یا وعده وجهی را قبول کند،

محکوم به مجازات مقرر ‌برای خیانت در امانت خواهد شد. مواد 359، 370 و 555 قانون تجارت نیز موارد مشابهی را در خصوص حق العمل کار و مدیر تصفیه امور ورشکسته مقرر نموده است.

 

شرایط تحقق جرم خیانت در امانت :

برای تحقق جرم خیانت در امانت مرتکب باید مالی که به وی سپرده شده است را تصاحب، تلف، استعمال و یا مفقود نماید.

البته باید توجه داشته که سوء نیت مرتکب باید بررسی شود و اگر شخصی مالی که به وی سپرده شده را بدون سوء نیت تلف کند مجرم تلقی نمی‌شود و صرفاً طبق قواعد حقوقی باید جبران خسارت نماید.

 

  • تصاحب به معنی به مالکیت درآوردن مال موضوع امانت و خودداری از استرداد آن به مالک اصلی است.

مانند وکیلی که به عنوان وکالت مالی را برای موکل خود گرفته ولی از پرداخت آن به موکل خود استنکاف می‌کند.

باید به این نکته توجه داشت که نگه داشتن مقداری از اموال امانت در مقابل مطالبه حق الزحمه همان اموال، خیانت در امانت محسوب نمی‌شود.

 

  • تلف به معنی از بین بردن عمدی مال امانی است.

مفهوم تلف در خصوص اموال مختلف متفاوت است که می‌تواند مصادیقی مانند شکستن، سوزاندن، استفاده کردن، خراب کردن داشته باشد.

 

  • منظور از استعمال مورد استفاده قرار دادن و یا مصرف کردن مال موضوع امانت است. مانند اینکه امین خودرویی که به وی به امانت سپرده شده تا آن را صرفاً پیش خود نگه دارد، استفاده نموده و با آن به مسافرت برود.

 

  • مفقود نمودن مال امانی به زمانی گفته می‌شود که مرتکب آگاهانه و با قصد کاری کند که دسترسی صاحب مال به مال امانی مشکل و غیر ممکن شود بدون اینکه آن را استعمال یا تلف یا تصاحب نماید. مانند اینکه یک شیء قیمتی مورد امانت را در دریا بیندازد.

 

  • گاهی نیز خیانت در امانت به این صورت اتفاق می افتد که امین به جای آن که مال را به مصرف معین و مورد نظر صاحب مال برساند آن را در راه دیگری صرف می کند؛

مثلا شخص الف مبلغی پول را به شخص ب می سپارد تا آن را صرف امور خیر کند و شخص ب به جای این کار پول را در امور تجاری سرمایه گذاری می کند.

اساسا یکی از شروط تحقق این جرم این است که مال با شرط استرداد یا صرف در امور معین به امین سپرده شود و او از یکی از این امور تخطی نماید.

 

مجازات جرم خیانت در امانت:

بر طبق ماده 674 قانون مجازات اسلامی  شخصی که جرم خیانت در امانت را مرتکب شود به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.

خیانت در امانت

تخفیف  و تعلیق مجازات خیانت در امانت

در صورت وجود جهات تخفیف مجازات مانند گذشت شاکی خصوصی، وضع خاص متهم یا سابقه او که در ماده 37 قانون مجازات اسلامی ذکر گردیده است دادگاه می‌تواند مجازات مرتکب خیانت در امانت تخفیف دهد .

قاضی با توجه به پرونده می تواند مجازات را کاهش و یا تبدیل به مجازات دیگری نماید.

اجرای حکم محکومیت به جرم خیانت در امانت نیز به استناد ماده 46 قانون مجازات اسلامی که مقرر داشته است جرایم درجه 3 تا 8 قابلیت تعلیق دارند، قابل تعلیق است.

 

 

آیا استعمال، تلف، تصاحب و یا مفقود کردن اموال دولتی توسط کارکنان دولت خیانت در امانت است؟

خیر.

بر اساس ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین اختلاس، ارتشاء و کلاهبرداری چنانچه هریک از کارمندان و کارکنان ادارات و سازمانهای دولتی و شهرداری‌ها و به طور کلی کلیه کارکنان قوای سه گانه و نیروهای مسلح  اعم از رسمی و غیر رسمی وجوه یا مطالبات یا حواله‌ها یا سهام و اسناد و اوراق بهادار یا سایر اموال متعلق به سازمانها و ادارات فوق را که بر حسب وظیفه به آنها سپرده شده به نفع خود یا دیگری برداشت و تصاحب نمایند مختلس محسوب می‌شوند.

بر اساس ماده فوق مرتکب باید اموال را به نفع خود یا دیگری برداشت یا تصاحب کند و اگر آنها را تصاحب نکند و بدون قصد تملک از آنها استفاده کند، اقدام وی تصرف غیر قانونی در اموال دولتی بوده و مشمول ماده 598 قانون مجازات اسلامی می‌شود.

 

 

آیا جرم خیانت در امانت قابل گذشت است؟

ابتدا می‌بایست تفاوت بین جرم قابل گذشت و غیر قابل گذشت را توضیح دهیم.

جرم قابل گذشت، جرمی است شروع و ادامه ی تعقیب و رسیدگی و اجرای مجازات آن، نیازمند شکایت شاکی و عدم گذشت وی است.

در مقابل جرم غیرقابل گذشت، جرمی است که شکایت شاکی و گذشت وی، تاثیری در شروع و ادامه ی تعقیب و رسیدگی و اجرای مجازات ندارد.

با توجه به قانون مجازات اسلامی، خیانت در امانت جرم غیر قابل گذشت است.

زیرا قابل گذشت بودن جرم حالت استثنائی دارد و اصل بر غیر قابل گذشت بودن جرائم است.

اما اکنون با توجه به تصویب قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، جرم خیانت در امانت به صراحت جرمی قابل گذشت در نظر گرفته شده است.

 

 

مدارک لازم جهت شکایت خیانت در امانت

شما برای اثبات جرم خیانت در امانت از هر مدرکی که به عنوان دلیل محسوب شود و همچنین قرینه ها برای اثبات موضع استفاده کنید.

مدارک که عموما در این خصوص استفاده می شود:

  • قرارداد یا رسیدی مبنی بر امانت بودن شی/ چک/ سفته در دست طرف مقابل
  • شهودی که بتوانند امانت بودن مال را در دست شخص شهادت دهند.
  • شما می توانید با ارسال اظهارنامه درخواست استرداد اموال را بکنید و در صورت ممانعت این اظهارنامه و پاسخ احتمالی آن بخشی از دلیل شماست.
  • متن شکوایه.
  • در صورتی که عکس، فیلم، پیامکی و …. در اختیار دارید که دلالت بر امانت داشته باشد

 

 

 آیا برای خیانت در امانت وکیل بگیرم؟

بدون شک داشتن وکیل در پرونده بسیار موثر است. در برخی از پرونده ها داشتن وکیل الزامی است. 

ولی در پرونده خیانت در امانت الزام قانونی برای گرفتن وکیل کیفری وجود ندارد. اما ما به شما پیشنهاد میکنم جهت جلوگیری از تضییع حقوق خود از مشاوره وکلا بهره مند شوید.

 

 

جهت مشاوره با وکیل ملکی با ما در ارتباط باشید 22350512

0 0 ثبت رای
امتیاز مقاله
مشترک شدن
اطلاع رسانی کن
guest
14 نظر
قدیمی ترین
جدید ترین بیشترین امتیاز
بازخورد درون خطی
دیدن تمام نظرات
هادی
هادی
10 ماه پیش

سلام و عرض ادب بنده در شرکتی کار میکردم که یه مدت قرارداد داشتم و مدت دیگری بدون قرارداد بوده ام و شرکت نیز برای فرار از پرداخت مالیت و حق بیمه بیکاری ، حق بیمه را از طریق شرکتهای دیگر پرداخت میکرد، و در مواقعی از سال بمدت ۲ یا ۳ ماه من برای شرکت دورکاری انجام میدادم اما بصورت موردی و بیمه من نیز کماکان از طریق شرکتهای دیگر پرداخت میکرد( چون مشخص نبود زمان شروع کار کی هست مدیر عامل دو هفته یبار تماس میگرفت و میگفت جای دیگه سر کار نری و هفته دیگه کارمون شروع… ادامه مطلب »

عمران
عمران
7 ماه پیش

سلام ۲ سال پیش شرکتی را اجاره کردم و تقریبا ۱۰۰ میلیون برای احیا آن خرج کردم. بخاطر اینکه صاحب شرکت حاضر به قرارداد کتبی نشد از آن جدا شدم. ولی صاحب شرکت از برگرداندن تجهیزاتی که برای شرکت خریدم امتناع میکند. مدتی هم در سرایداری آنجا ساکن بودم که حدود ۱۰ میلیون تومن کمد و کابینت زدم براش. آیا عمل او مصداق خیانت در امانت هست

آرمین
آرمین
6 ماه پیش

سلام
موجر در زمان تحویل ملک لوسترهای ملک را فرسوده اعلام کرده و به مستاجر اجازه دور ریختن شی را داده بطوری که در قرارداد وجود لوستر اعلام نشده ولی موقع تحویل شی را مطالبه نمودند که برای ایشان توضیح داده شد و حتی موقع تحویل نیز برگه قرارداد مبنی بر تحویل ملک بدون ایرادی را امضا نمودند
ولی بعد از یک ماه شکایت نمودند مبنی بر خیانت در امانت
مستاجر در این شکایت چه دفاعی می تواند داشته باشد
ممنون از بذل توجه شما

مصطفی
مصطفی
6 ماه پیش

من دریک خیاطی کار میکردم مدتی بعد چرخ خیاطی که از قبل نقص داشت از کارافتادن وصاحب خیاطی که فهمیده بود من خودم خیاطی داشتم وفعلا بخاطر جابجایی و آماده نبودن مغازه وسایل رو در انبار گذاشتم .ازمن خواست وسایل را به آنجا بیاورم و بابت استفاده از آنها اجاره د ریافت کنم وپس از اینکه ایشان بدهی خود به مردم را داد شریک شویم اما بعداز یکسال خبری از شراکت نشد ومن با ایشان قطع همکاری کردم .و زمانی که برای بردن وسایل مراجعه کردم از بنده درخواست کردن که چون نزدیک عیدهست مشتریها دنبال سفارشات خود می آیندوسایل… ادامه مطلب »

منصور
منصور
2 ماه پیش

سلام بنده چندماه قبل خودرویی رابرای شراکت ازشخصی تحویل گرفتم ازآنجا که وسیله مذکور نیاز به تعمیرداشت بطور شفاهی قرارشدتامن ایرادات فنی خودرورابرطرف کنم وطرف مقابل کارهایی ازقبیل بیمه؛انتقال سندو…انجام دهدبعدازگذشت نزدیک به دوماه باکلی هزینه بنده ایرادات خودرو رابرطرف کردم ولی متاسفانه نه تنها مدارک ماشین رابه بنده ندادبلکه همسرش ازبنده به عنوان خیانت درامانت شکایت کرده درصورتیکه مدارک دست خودشان بوده وهیچگونه قراردادی نوشته نشده‌است ممنون میشم راهنمایی بفرمائید.

مهدی
مهدی
1 ماه پیش

سلام حدود یکسال پیش از کارگاه من سرقت شد که عوامل پلیس ۱۱۰ آمدن و صورتجلسه کردن.مقداری لوازم که یکی از دوستانم برای اینکه جا نداشت و برای بازسازی به محل کار من آورد که متعلق به مشتریش بود.در اون سرقت اون لوازم و مقداری از وسایل من رو دزدیدن.حالا مشتری اون دوستم از من شکایت خیانت در امانت کرده در صورتی که فقط سرقت در کارگاه من بوده و هیچ چیزی تحویل من نبوده. روزی که وسایل رو آورده بود حتی من نبودم . چند ماه این وسایل بلاتکلیف موند و من چند بار تذکر دادم که بیاد و… ادامه مطلب »

آخرین ویرایش 1 ماه پیش توسط مهدی
مهدی
مهدی
1 ماه پیش

سلام حدود یکسال پیش از کارگاه من سرقت شد که عوامل پلیس ۱۱۰ آمدن و صورتجلسه کردن.مقداری لوازم که یکی از دوستانم برای اینکه جا نداشت و برای بازسازی به محل کار من آورد که متعلق به مشتریش بود.در اون سرقت اون لوازم و مقداری از وسایل من رو دزدیدن.حالا مشتری اون دوستم از من شکایت خیانت در امانت کرده در صورتی که فقط سرقت در کارگاه من بوده و هیچ چیزی تحویل من نبوده. روزی که وسایل رو آورده بود حتی من نبودم . چند ماه این وسایل بلاتکلیف موند و من چند بار تذکر دادم که بیاد و… ادامه مطلب »

حسین
حسین
30 روز پیش

سلام در مدرسه ای غیردولتی معاون مالی و آموزشی بودم سال دوم بدون درخواست بنده مدیر مدرسه شماره حساب بنده را جهت واریز شهریه به اولیا اعلام نموده و خودشان تخفیف داده و مبالغ را اعلام کرده اند. باقی مبالغ یا به دست بنده یا به دست خودشان از حساب من خرج حقوق و قبض و اجاره ملک و …. شده است. ما هیچ قراردادی مبنی بر چگونگی خرج کردن پول نداشته و برهمین مبنا فاکتوری هم نداریم. حال ایشان پس از پایان قرارداد کاری بنده تقاضای ۱۸۰ میلیون مانده پول را کرده اند. آیا این خیانت در امانت است؟… ادامه مطلب »

14
0
دوست دارید مشارکت کنید ؟ لطفا نظری بدهید!x
()
x