در خصوص نهاد داوری به صورت کامل در مقاله داوری و داور مرضی الطرفین صحبت کردیم و تمام نکات آن ذکر شده است. در این مقاله میخواهیم در خصوص دعوای ابطال رای داوری صحبت کنیم.

همانطور که گفتیم داوری به عنوان یکی از روشهای حل و فصل دعاوی و اختلافات فی ما بین اشخاص می‌باشد و بر طبق ماده 454 قانون آیین دادرسی مدنی کلیه اشخاص می‌توانند در زمان انعقاد قرارداد و بعد از آن در زمان بروز اختلاف، حل و فصل اختلافات خود را توسط داوری که دادگاه تعیین میکند و یا داور مرضی الطرفین انجام دهند. داور پس از ارجاع اختلاف به وی و قبول داوری اظهارات طرفین را استماع نموده و پس از بررسی نهایی رای خود را صادر می‌کند. رای داور قابلیت تجدیدنظرخواهی، واخواهی، فرجام خواهی و اعاده دادرسی را ندارد و صرفاً می‌توان دادخواست ابطال رای داور را به دادگاه تقدیم نمود. ذکر این نکته بسیار مهم است که حتی اگر در قرارداد ذکر شده باشد که رای داور قطعی است، در صورت وجود شرایط ابطال رای داوری، می‌توان درخواست ابطال آن را مطرح نمود.

موارد ابطال رای داور مرضی الطرفین  و یا داوری که توسط دادگاه انتخاب می‌شود:

بر طبق ماده و 489 490 قانون آیین دادرسی مدنی هر یک از طرفین در صورت وجود شرایط ذیل می‌توانند ظرف مدت 20 روز از تاریخ ابلاغ رای داوری، از دادگاه درخواست ابطال رای داوری نمایند:

  • رای صادره مخالف قوانین موجد حق باشد.
  • داور نسبت به مطلبی که موضوع داوری نبوده رای صادر کرده است.
  • داور خارج از حدود اختیار خود رای صادر نموده باشد. در این صورت فقظ آن قسمت از رای که خارج از اختیارات داور است ابطال می‌گردد.
  • رای داور پس از انقضای مدت داوری صادر و تسلیم شده باشد.
  • رای داوری با آنچه در دفتر املاک یا بین اصحاب دعوا در دفتر اسناد رسمی ثبت شده و دارای اعتبار قانونی است مخالف باشد.
  • رای به وسیله داورانی صادر شده که مجاز به صدور رای نبودند.
  • قرارداد رجوع به داوری بی اعتبار بوده باشد.

موارد بطلان رای داوری محدود به این موارد نبوده و در هر زمان که داور اصول دادرسی را رعایت نکند رای داوری امکان ابطال دارد.

در ذیل به شرح هرکدام از موارد بطلان رای داوری می‌پردازیم:

  • رای صادره بر خلاف قوانین موجد حق باشد: رای داور نباید بر خلاف قوانین ماهوی که برای اشخاص ایجاد حق نموده است رای صادر نماید و در رای خود باید قوانین را رعایت نماید. در صورت عدم رعایت این قوانین رای داوری محکوم به بطلان خواهد بود.
  • رای داور نسبت به مطلبی که اصلا موضوع داوری نبوده صادر شده باشد: داور باید صرفاً در خصوص موضوعی که به وی ارجاع شده است اظهارنظر نموده و رای صادر کند و اگر در خصوص موضوعی دیگر رای صادر کند رای قابلیت بطلان دارد. مانند اینکه اختلاف ارجاع شده در خصوص بخشی از قرارداد بوده ولی داور نسبت به بخش دیگر رای صادر نموده باشد.
  • رای صادره خارج از موضوع داوری باشد: داور باید صرفاً در حدود موضوعی که به وی ارجاع شده است رسیدگی و رای صادر نماید و اگر در مورد موضوعی خارج از موضوعات ارجاع شده رای داوری صادر کند نسبت به آن قسمت که خارج از حیطه داوری است باطل خواهد بود. مثلا اگر اختلاف در خصوص تفسیر یک قرارداد به داور ارجاع شده است، داور نمی‌تواند در مورد اجرای قرارداد رای داوری صادر نماید.
  • رای صادره خارج از مدت داوری باشد: یکی از اهداف اشخاص برای ارجاع اختلاف به داوری، سرعت در رسیدگی به اختلاف است.داور باید در زمان تعیین شده و اگر مدتی تعیین نشده ظرف مدت 3 ماه رای داوری را صادر نماید. اگر رای داوری خارج از این مدت صادر شود قابلیت ابطال دارد. ذکر این نکته هم ضروری است که در صورتی که رای داوری خارج از مدت صادر شود و طرفین نسبت به آن اعتراض نداشته باشند باید قائل به این امر شویم که حق اعتراض را از خود سلب کردند و لذا رای قابلیت اجرا دارد.
  • رای داور بر خلاف اسناد رسمی باشد: کلیه اسناد رسمی مادامی که بی اعتباری آنها توسط مراجع قانونی و ذی صلاح اثبات نشود معتبر بوده و هر رایی بر خلاف آنها صادر شود محکوم به بطلان خواهد بود. مانند اینکه داور سند مالکیت رسمی که به نام شخصی است را نادیده رفته و بر خلاف آن رای صادر نماید.
  • رای داور از طرف اشخاص فاقد صلاحیت صادر شود: اصل بر این است که کلیه اشخاص می‌توانند به عنوان داور تعیین شوند مگر مواردی که صراحتاً در مواد 466، 469 و 470 قانون آیین دادرسی مدنی از داوری منع شدند که به شرح ذیل می‌باشد:

1- اشخاصی که فاقد اهلیت باشند.

2- اشخاصی که سن آنها کمتر از 25 سال است.

3- اشخاصی که به حکم قطعی دادگاه از داوری محروم شدند.

 

دادگاه نمی‌تواند اشخاص زیر را به عنوان داور انتخاب نماید مگر با توافق طرفین:

1- اشخاصی که در دعوا ذینفغ هستند.

2- اشخاصی که با یکی از اصحاب دعوا قرابت سببی یا نسبی تا درجه دوم از طبقه سوم داشته باشد. طبقه سوم از عمو، عمه، خاله و دایی تشکیل شده است و درجه دوم یعنی فرزندان آنها. پس مثلاً نوه خاله می‌تواند به عنوان داور تعیین شود.

3- کسانی که قیم یا کفیل یا وکیل یا مباشر امور یکی از اصحاب دعوا می‌باشند یا یکی از اصحاب دعوا مباشر امور آنان باشد.

4- کسانی که خود یا همسرانشان وراث یکی از اصحاب دعوا باشند.

5- اشخاصی که با یکی از اصحاب دعوا یا با اشخاصی که قرابت نسبی یا سببی تا درجه 2 از طبقه 3 با اصحاب دعوا دارند در گدشته یا حال دادرسی کیفری یا حقوقی داشته باشند.

6- کارمندان دولت در حوزه معموریت آنها

 

در صورتی که قرارداد ارجاع به داوری باطل باشد:

اگر قرارداد ارجاع اختلاف به داوری باطل باشد رای صادره توسط داور نیز محکوم به ابطال خواهد بود. مانند اینکه یکی از طرفین قرارداد ارجاع اختلاف به داور یک شخص فاقد اهلیت( مجنون یا دیوانه، صغیر و …) باشد.

 

مهلت دعوای ابطال رای داوری و دادگاه صالح:

مهلت تقدیم دادخواست ابطال رای داور برای اشخاص مقیم ایران 20 روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور 2 ماه از تاریخ ابلاغ رای داور می‌باشد. البته عذرهای قانونی که در ماده 306 قانون آیین دادرسی مدنی تصریح شده است نیز رعایت می‌شود و در صورت وجود عذرهای قانونی، مهلت‌های مذکور از زمان رفع عذر محاسبه

خواهند شد.

برای تشخیص دادگاه صالح به رسیدگی در خصوص دعوای ابطال رای داور باید به 2 نکته توجه کنیم.

  • اگر ارجاع به داوری توسط دادگاه صورت گرفته باشد، همان دادگاه برای رسیدگی به دعوای ابطال رای داور صالح خواهد بود
  • اگر دادگاه دخالتی در تعیین داور و یا ارجاع به داوری نداشته و دادور مرضی الطرفین باشد، دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد صالح خواهد بود که حسب مورد می‌تواند دادگاه محل انعقاد قرارداد، محل وقوع مال، محل اقامت خوانده و … باشد.

نحوه طرح دادخواست ابطال رای داور:

متقاضی ابطال رای داور باید دادخواست ابطال رای داور را مستنداً به دلایل قانونی، با پیوست رای داوری در مهلت قانونی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت نماید. دعوای ابطال رای داوری غیر مالی بوده و هزینه دادرسی کمی دارد حتی اگر موضوع داوری مالی باشد. با توجه به اینکه هر شخص صرفاً یک بار حق طرح دعوا را در یک موضوع دارد و دعوای ابطال رای داوری یک دعوای تخصصی محسوب می‌شود پیشنهاد می‌کنیم برای طرح این دعوا با یک وکیل دادگستری مشورت نمایید.

 

نمونه دادخواست دعوای ابطال رای داوری:

نمونه دادخواست ابطال رای داوری که توسط وکلا اخذ شده است.

 

لایحه ابطال رای داور مرضی الطرفین:

در لایحه و شرح دادخواست ابطال رای داوری می‌بایست دلایل قانونی خود برای این درخواست را به دادگاه اعلام نمایید. در صورتی که دلایل ما منطبق با موارد ابطال رای داوری که در ابتدا گفتیم باشد با ذکر مورد باید این موضوع شرح داده شود. در صورتی که دلایل ما برای ابطال رای داوری با موارد مذکور منطبق نباشد و بتوانیم آن را منطبق با سایر موارد مانند عدم رعایت اصول داوری و رسیدگی، مستند و مستدل نبودن رای و … نماییم نیز باید پس از مشورت با وکیل متخصص این دلایل را مطرح کنیم.

 

رای دادگاه مبنی بر ابطال رای داور مرضی الطرفین:

دادگاه پس از رسیدگی چنانچه دلایل شما را برای ابطال رای داور قانونی بداند حکم بر ابطال رای داور صادر می‌نماید. مهلت تجدیدنظر از این رای برای اشخاص مقیم ایران 20 روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور 2 ماه از تاریخ ابلاغ رای می‌باشد.

 

نمونه رای ابطال رای داور:

دانلود نمونه ابطال رای داوری که توسط وکلا آسا اخذ شده است.

 

0 0 ثبت رای
امتیاز مقاله
مشترک شدن
اطلاع رسانی کن
guest
0 نظر
بازخورد درون خطی
دیدن تمام نظرات
0
دوست دارید مشارکت کنید ؟ لطفا نظری بدهید!x
()
x