در نظام حقوقی ایران  ازدواج، مورد توجه قرار گرفته و قانونگذار با دغدغه ی تحکیم نهاد خانواده، حفظ ارزش آن و حمایت از افراد به وضع قوانین مرتبط با ازدواج بر مبنای فقه اسلامی و همچنین حمایت از حقوق در ازدواج موقت و دائم پرداخته است.

زن و مرد در ازدواج موقت دارای تکالیف و حقوقی در قبال یک دیگر هستند . در این مقاله به حقوق زن در ازدواج موقت پرداخته ایم. 

 

انواع ازدواج در حقوق ایران

در حقوق ایران ازدواج به دو نوع تقسیم شده است:

1- ازدواج دائم

2- ازدواج موقت

در این مطلب، گروه وکلای آسا به بررسی ازدواج موقت و حقوق زن در آن می پردازد.

 

 تعریف ازدواج موقت در قانون مدنی

مواد 1075 الی 1077 قانون مدنی به طور خاص به موضوع ازدواج موقت پرداخته است.

ماده 1075 قانون مدنی در بیان تعریف عقد نکاح موقت بیان می دارد: ” نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی واقع شده باشد.”

به قدری قید کردن میزان مدت در این ازدواج مهم بوده است، که در صورتی که میزان قید نشود، ازدواج باطل است.

ولی هرگاه اختلاف باشد که منظور طرفین از ازدواج دائم بوده است و یا موقت، اصل بر آن است که ازدواج دائم بوده است.

 

نفقه زن در ازدواج موقت چگونه است؟ 

ماده 1106 قانون مدنی بیان می دارد: ” در عقد دائم نفقه زن بر عهده شوهر است.”

این امر دلالت بر این دارد که اصولا نفقه در ازدواج موقت برعهده مرد نیست.

ولی اگر زن و شوهر شرط کنند که به زن نفقه تعلق بگیرد، زن مستحق نفقه است.

مهریه زن در ازدواج موقت چگونه پرداخت می شود؟

زن دز ازدواج موقت مستحق مهریه است. اگر مرد از پرداخت مهریه امتناع بورزد، زن می تواند از دادگاه خانواده مطالبه مهریه نماید. در این خصوص تفاوتی بین ازدواج دائم و موقت وجود ندارد.

در صورتی که بین طرفین نزدیکی صورت نگرفته باشد، زن مستحق نصف مهریه است.

 

اجرت المثل زن در ازدواج موقت پرداخت می شود؟

یکی از حقوق مالی که در ازدواج دائم وجود دارد، حق زن بر اجرت المثل است. اجرت المثل در واقع اجرت کارهایی است که شرعا بر عهده ی زن نبوده و عرفا برای انجام آن کار به فرد مزد تعلق بگیرد. اجرت المثل با شرایطی به زن تعلق می گیرد. عده ای عقیده دارند در ازدواج موقت هم، زن حق دریافت اجرت المثل را دارد. برای تعیین میزان دقیق اجرت المثل دادگاه موضوع را به کارشناس ارجاع می دهد.

 

ارث زن صیغه ای (ارث زن موقت) چگونه است؟

همان گونه که از متن ماده ی 940 قانون مدنی بر می آید، در ازدواج موقت زن وشوهر از یکدیگر ارث نمی برند و بر خلاف نفقه، نمی توان ارث بردن آنها از یکدیگر را شرط نمود.

در خصوص توارث نیز، عدم ارث بری هم برای مرد است هم زن. یعنی نه مرد از همسر موقت خود ارث می برد و نه زن از شوهر.

 

اگر طرفین قصد داشته باشند که از یک دیگر ارث ببرند این مشکل را به دو نحوه می توانند رفع کنند.

1. تنظیم صلح نامه به شرط عمری

2. تنظیم وصیت نامه تا یک سوم اموال

 

تکلیف فرزندناشی از ازدواج موقت چیست؟

فرزندان بدنیا آمده از صیغه ازدواج موقت مشروع بوده و پدر موظف به انجام تکالیف خود در مورد آنهاست .

پدر همانند فرزندان ناشی از ازدواج دائم موظف است نفقه فرزندان را پرداخت نماید و برای آنها شناسنامه بگیرد. فرزندان ناشی از ازدواج موقت، همانند فرزندان ناشی از ازدواج دایم، ارث تعلق میگیرد.

اگر پدری از انجام تکیلف قانونی خود جهت اخذ شناسنامه برای طفل ممانعت کند، می توان الزام او را از طریق دادگاه خواست.

 

عده در ازدواج موقت چقدر است؟

  • ازدواج موقت به هر شکلی که پایان پذیرد، زن باید عده نگاه دارد. عده مدت زمانی است که تا پایان آن زن نمی تواند مجددا ازدواج کند و میزان آن در عقد

موقت دو طهر معادل دو قاعدگی است و اگر زن باردار باشد تا زمان وضع حمل باید عده نگه دارد.

 

رضایت پدر در صیغه موقت شرط است؟

بر طبق قانون دختر باکره برای ازدواج دائم یا موقت خود به اذن پدر یا جد پدری نیاز دارد. در صورت عدم حضور پدر و عدم دسترسی به آن و همچنین بی دلیل مانع ازدواج شدن، دختر می تواند با معرفی خواستگار خود به دادگاه، اجازه ازدواج را بگیرد.

دادگاه در این شرایط وضعیت مالی پسر، درآمد، شغل ، وضعیت پایان خدمت، وضعیت فرهنگی خانواده ها می سنجد و در خصوص این امر تصمیم میگیرد.

 

ثبت صیغه اجباری است؟

ثبت ازدواج موقت برای مرد الزامی نیست مگر در صورت شرایط ذیل:

  1. در صورتی که طرفین این موضوع را شرط کرده باشند
  2. طرفین بر این موضوع توافق داشته باشند.
  3. زن باردار شود.

نکته: با توجه به این امر که ثبت صیغه اجباری نیست، در صورت عدم ثبت، این ازدواج قانونا قابل استعلام گرفتن نیست.

 

طلاق صیغه موقت (جدایی در ازدواج موقت)

در ازدواج موقت جدایی به وسیله طلاق انجام نمی شود و طلاق مخصوص ازدواج دائم است. در ازدواج موقت به یکی از طریق زیر جدایی صورت می گیرد.

  •  پایان مدت عقد
  • بذل مدت 
  • فسخ ازدواج 

 

بذل مدت در نکاح موقت

مرد با بخشیدن مدتی که از عقد باقی مانده است می تواند ازدواج را خاتمه دهد. در این حالت در صورت مطالبه زن موظف است مهریه او را پرداخت نماید.

 

فسخ ازدواج موقت از سوی زن

زن در ازدواج موقت صرفا در صورت وجود شرایط ذیل می تواند درخواست فسخ نکاح را بدهد در غیر این صورت جهت تمام شدن رابطه، لازم است به نحوی رضایت همسر خود را بگیرد. 

برای اثبات فسخ زن لازم است به دادگاه مراجعه نماید.

 

زن می تواند ازدواج موقت را مانند ازدواج دائم، به دلایل ذیل فسخ نماید:

1- عنن به معنای ناتوانی مرد در ایفای وظایف زناشویی

2- خصاء به معنای اختگی

3- مقطوع بودن آلت تناسلی به اندازه ای که قادر به عمل زناشویی نباشد.

4- جنون

 

قانونگذار با وضع قواعد فوق سعی در حمایت از زنان در ازدواج موقت داشته است.

شاید درنگاه اول عدم وجود حق نفقه و توارث برای زن در ازدواج موقت ناعادلانه به نظر برسد. 

اما باید در نظر داشت در خصوص نفقه زوجه اولا قابل شرط کردن است، ثانیا در  ازدواج موقتی که برای مدتی کوتاه مثلا یک روز منعقد می شود، وجود نفقه توجیه عقلانی ندارد.

جهت مشاوره با وکیل خانواده با ما در ارتباط باشید. 22350512

0 0 ثبت رای
امتیاز مقاله
مشترک شدن
اطلاع رسانی کن
guest
0 نظر
بازخورد درون خطی
دیدن تمام نظرات
0
دوست دارید مشارکت کنید ؟ لطفا نظری بدهید!x
()
x