نکات مهم درباره ماترک:با فوت یک شخص اموالی از او به جا می ماند که باید در مورد آنها تعیین تکلیف شود. چون با فوت دیگر خود شخص اهلیت لازم برای مالکیت اموال را ندارد و اموال مالک جدیدی نیاز دارند. به همین دلیل باید یک فرآیند حقوقی طی شود تا اموال به جا مانده از متوفی به دست صاحبان خود برسند. این اموال ماترک یا ترکه نامیده می شوند.

در این مقاله در خصوص ترکه توضیح می دهیم. با گروه وکلای آسا همراه باشید. 

ترکه چیست؟

به طور کلی به آنچه که از متوفی به جا می ماند، ترکه یا ماترک گفته می شود. ترکه دارای دو جنبه است:

جنبه ی مثبت: اموالی است که از او به جا مانده و می تواند به وراث به ارث برسد. مانند خانه، زمین، اتومبیل، سپرده بانکی و…

جنبه ی منفی: بدهی هایی است که متوفی دارد و پرداخت نکرده است. مطالبات اشخاص ثالث جنبه ی منفی ترکه را تشکیل می دهد.

ورثه با مجموعه ی این دو جنبه مواجه هستند.

کدام بخش از ترکه به ارث می رسد؟

ماده ی 869 قانون مدنی می گوید ابتدا حقوق و دیون زیر باید ادا شود. سپس هر چه باقی ماند به ورثه می رسد:

  •  هزینه ی کفن میت. متاسفانه قانونگذار در مورد هزینه ی تهیه قبر و برگزاری مراسم سکوت کرده است. در حالی که بهتر است هزینه ی این اعمال نیز از محل ترکه متوفی تامین شود.
  • حقوقی که به عین اموال متوفی تعلق گرفته است. مثلا اگر یکی از اموال میت وثیقه ی طلب طلبکاری باشد، باید در مورد آن تعیین تکلیف شود.
  • دیون و واجبات مالی متوفی. اگر متوفی مالی به کسی بدهکار است باید پرداخت شود. 
  • عمل به وصیت متوفی. همان طور که گفتیم وصیت متوفی تا یک سوم اموال او صحیح است و نسبت به مازاد آن اجازه ی وراث نیاز است.

بعد از پرداخت هزینه های بالا به ترتیب اولویت، آنچه باقی می ماند به ورثه می رسد.

در خصوص دیون متوفی هم اگر اموال به جا مانده از او کمتر از دیون باشد، وراث تکلیفی به پرداخت مبلغ مازاد بر ترکه نیستند.

شخصیت حقوقی ماترک:

در جامعه علاوه بر افراد جامعه، اشخاصی وجود دارند که دارای حق و تکلیف می شوند. به عبارتی این در جامعه اشخاصی هستند که قابل دیدن نیستند، اما قانون آن ها را به رسمیت شناخته و به آنها قابلیت دارا شدن حق و تکلیف را اعطاء کرده است. این اشخاص که معمولا در قالب شرکت، موسسه، دولت و … فعالیت می کنند شخص حقوقی نامیده می شوند.

در مورد ترکه ی متوفی همواره این سوال وجود داشته که مالک ترکه در فاصله ی زمان فوت متوفی تا زمانی که حصر وراثت انجام شده و ترکه تقسیم شود چه کسی است؟

خود متوفی که نمی تواند باشد. چون با فوت او دیگر اهلیت داشتن حق مالکیت را ندارد.

مالکیت ورثه هم هنوز مستقر نشده است. پس چه کسی مالک است؟

برخی حقوقدانان این نظر را ارائه کرده اند که در فاصله ی فوت متوفی و تقسیم ترکه خود ترکه شخصیت حقوقی پیدا کرده و مالک خود است.

مالکیت شخصیت حقوقی ترکه با تقسیم ترکه پایان می یابد.

نحوه ی تقسیم ماترک:

ترکه تا زمانی که تقسیم نشده بین ورثه مشاع است. یعنی همه ی آنها مالک ذره ذره ی اموال هستند. می توانید مطلب فروش مال مشاع را در سایت مطالعه نمایید.

برای تقسیم ترکه بین ورثه توسط دادگاه چند راه وجود دارد که به ترتیب توضیح می دهیم:

1- افراز:

افراز به معنای جدا کردن سهم هر وارث از دیگران در مال است.

اگر مال تجزیه پذیر باشد، تقسیم از طریق افراز به عمل می آید. اما اگر مال تجزیه پذیر نباشد به سراغ راه دوم می رویم.

برای اطلاعات بیشتر در مورد افراز به مطلبی با همین عنوان در سایت ما مراجعه کنید.

2- تعدیل:

اگر افراز ممکن نباشد از تعدیل استفاده می شود. در واقع زمانی که مال به جا مانده تجزیه پذیر نیست از طریق قیمت آنها تعدیل انجام می شود. یعنی با ایجاد ارزش برابر اموال تقسیم می شود.

مثلا از متوفی یک ماشین به قیمت 20 میلیون، یک یخچال به قیمت 10 میلیون و یک فرش به قیمت 10 میلیون باقی مانده.

مجموع این اموال 40 میلیون تومان است. حال اگر دو وارث با سهم برابر داشته باشیم، به هر کدام باید 20 میلیون تومان برسد. پس ماشی را به یکی و یخچال و فرش را به دیگری می دهیم.

در این مثال اموال تجزیه نبود اما از طریق تعدیل تقسیم انجام شد.

3- تقسیم به رد:

گاهی اموال به جا مانده تجزیه پذیر نیست، پس افراز ممکن نیست. ایجاد ارزش برابر بین اموال هم امکان ندارد. پس تعدیل هم منتفی است. در این حالت باید از تقسیم به رد استفاده شود. به این صورت که مالی که قیمت بیشتری دارد به یک وارث و مالی که قیمت کمتری دارد به وارث دیگر داده می شود. بعد وارثی که مال گرانتر را برده باید به میزانی که بیشتر برده به وارث دیگر بدهد.

مثلا از متوفی یک ماشین 20 میلیون تومانی و یک فرش 10 میلیون تومانی مانده که مجموع آنها 30 میلیون تومان است. پس به هر یک باید 15 تومان برسد.

اما هیچ کدام این اموال قابل تجزیه نیست. امکان تعدیل هم نیست. 

پس ماشین را به یکی فرش را به دیگری می دهیم. اما آن که ماشین را برده 5 میلیون تومان بیشتر از سهم اش گرفته است. پس باید 5 میلیون تومان به وارثی که فرش را برداشته بدهد.

فروش:

اگر امکان افراز نبود و تعدیل یا رد هم به دلیل عدم توافق وراث ممکن نشد، از راه چهارم یعنی فروش استفاده می شود.

به این ترتیب که ورثه باید از اداره ی ثبت گواهی غیر قابل افراز بودن ملک را بگیرند. سپس با آن گواهی به دادگاه مراجعه کنند تا دستور فروش اموال را بگیرند.

اموال که فروخته شد، قیمت آنها بین ورثه تقسیم می شود.

 

نمونه دادخواست تقسیم ترکه

 

نمونه دادخواست تقسیم ترکه

 

 

جهت مشاوره با وکیل ارث و تنظیم قرارداد امور مربوط به ماترک با ما در ارتباط باشید. 22350512

0 0 ثبت رای
امتیاز مقاله
مشترک شدن
اطلاع رسانی کن
guest
0 نظر
بازخورد درون خطی
دیدن تمام نظرات
0
دوست دارید مشارکت کنید ؟ لطفا نظری بدهید!x
()
x