نفقه ی زوجه

نفقه زوجه

یکی از نهاد های فقهی که وارد قانون مدنی و نظام حقوق خانواده ایران شده، نفقه زوجه است. دلیل وجود این امتیاز برای زنان این است که اکثر زنان درآمدی از خود برای تامین مخارج خود ندارند. به علاوه در نظام خانواده ی ایرانی تامین معاش خانواده بر عهده ی مرد است.

در این مطلب به بررسی کامل نفقه زن در خانواده می پردازیم.

نفقه زوجه چیست؟

منظور از نفقه برآوردن همه ی نیازهای متعارف و متناسب با شان و وضعیت زن است. نفقه شامل مسکن، لباس، غذا،هزینه های درمان و دارو و … . حتی اگر زن به دلایلی نیاز به خدمتگزار داشته باشد، مرد باید برای او فراهم نماید.پس مرد باید نیازهای متعارف همسر خود را برطرف سازد. نکته ی مهم این است که در پرداخت نفقه وضعیت زن ملاک قرار می گیرد. به عبارتی توانمندی مرد در پرداخت نفقه شرط نیست. ممکن است شوهر فقیر و زن از خانواده ای ثروتمند باشد. در این صورت نفقه متناسب با شئونات زن پرداخت می شود و فقیر بودن مرد تاثیری در میزان نفقه زن ندارد. 

پیشنهاد مطالعه : وکیل سعادت اباد 

انواع و اقسام نفقه

نفقه به طور کلی بر دو نوع است:

  • نفقه زوجه / نفقه زن
  • نفقه اقارب/ خویشان (مانند پدر ، مادر، فرزند)

در چه شرایطی نفقه به زن پرداخت می شود؟

مطابق با مواد قانون مدنی برای اینکه نفقه به زن تعلق بگیرد شرایطی باید وجود داشته باشد: ازدواج زن و مرد دائم باشد. در ازدواج موقت به زن نفقه تعلق نمی گیرد. البته در ازدواج موقت می توان پرداخت نفقه به زن را شرط نمود.در صورتی که زن بدون مانع مشروع از شوهر تمکین نکند، نفقه به او تعلق نمی گیرد.

تمکین به چه معناست؟

تمکین به معنای ادای وظایف زناشویی است و تمکین به دو دسته تقسیم می شود:

تمکین عام: منظور این است که زن وظایف خود را نسبت به شوهر انجام دهد، از او در حدود قانون و عرف اطاعت کند. ریاست شوهر بر خانواده را بپذیرد.

تمکین خاص: یعنی زن باید رابطه ی جنسی با شوهر را به طور متعارف بپذیرد. فقط در صورت وجود مانع مشروع از رابطه ی زناشویی امتناع نماید.

 

تمکین چه ضمانت اجریی دارد؟  رابطه تمکین و نفقه چیست؟

هر گاه زن از شوهر اطاعت نکند و وظایف خود را نسبت به او انجام ندهد، ناشزه نامیده می شود. به زن ناشزه و زنی که از شوهر خود تمکین نمی کند، نفقه ای تعلق نمی گیرد. در رویه قضایی نشوز زن به عدم تمکین خاص بر می گردد. در صورت عدم تمکین زن، شوهر می تواند به دادگاه مراجعه کند و الزام زن به تمکین را بخواهد. البته باید بدانیم که حکم الزام به تمکین قابلیت اجرایی ندارد.یعنی اگر زنی محکوم به تمکین شود، دادگاه او را به اجبار به خانه بر نمی گرداند . و صرفه زن از نفقه محروم می شود.

 

نفقه زن چه ویژگی هایی دارد؟

  • نفقه ی زن بر نفقه ی اقارب ( سایر اعضای خانواده) مقدم است. در واقع مرد در صورت توانایی مالی باید به خانواده ی خود نیز نفقه بپردازد. حال اگر نتواند هم نفقه ی همسر خود را بدهد و هم نفقه ی خانواده را، نفقه ی زن اولویت دارد.
  • زن می تواند نفقه ی زمان گذشته ی خود را مطالبه نماید؛ در حالی که اقارب فقط می توانند نفقه ی آینده ی خود را مطالبه نمایند.
  • در نفقه ی زن تمکن مالی شوهر شرط نیست و شوهر حتی اگر فقیر هم باشد باید نفقه ی همسر خود را بپردازد. ولی در نفقه ی اقارب، فقر خانواده و البته تمکن مالی مرد شرط است.
  • نفقه ی زن یک تکلیف یک جانبه است و زن تکلیفی به پرداخت نفقه به شوهر خود ندارد.
  • طلب از بابت نفقه طلب ممتاز است و بر سایر دیون و بدهی های شوهر مقدم می شود.

آیا در دوران عقد به زن نفقه تعلق می گیرد؟

در دوران عقد زوجین در یک منزل سکونت ندارند و اغلب رابطه ی زناشویی نیز بین آنها برقرار نمی شود. بنابراین نه تمکین عام محقق می شود و نه تمکین خاص. با توجه به این شرایط عده کمی عقیده دارند چون تمکین و پرداخت نفقه با یکدیگر ارتباط تنگاتنگی دارند،  پس چون در دوران عقد تمکین رخ نمی دهد، به زن نفقه ای هم تعلق نمی گیرد. نظر قوی تر در حقوق بر عکس این موضوع می باشد. باید در نظر داشت که قانون به محض وقوع عقد ازدواج به صورت صحیح، کلیه حقوق و تکالیف را برای طرفین برقرار می نماید. بنابراین می توان گفت در دوران عقد به زن نفقه تعلق می گیرد

آیا پس از طلاق به زن نفقه ای تعلق می گیرد؟

پس از طلاق به زن نفقه ای تعلق نمی گیرد. مگر در دو صورت:

  1. طلاق رجعی: در مطلب طلاق رجعی خواندیم که زن پس از وقوع طلاق رجعی در دوران عده در حکم زوجه است. بنابراین در دوران عده به او نفقه تعلق می گیرد. مگر اینکه طلاق در حالی که او ناشزه بوده واقع شده باشد.
  2. در صورتی که زن باردار باشد: در این صورت تا زمانی که وضع حمل نماید نفقه ی او بر عهده ی شوهر است.

نفقه در ازدواج موقت چگونه است؟

اصولا فقط در ازدواج دائم به زن نفقه تعلق می گیرد. در ازدواج موقت زن حق مطالبه نفقه ندارد. اما در ازدواج موقت می توان شرط نمود که به زن نفقه تعلق بگیرد.  همچنین ممکن است بنای طرفین در ازدواج تعلق گرفتن نفقه به زن باشد. در این زمینه می توانید مطلب حقوق زن در ازدواج موقت را در سایت گروه وکلای آسا مطالعه نمایید. در صورتی که در ازدواج موقت زن شرط کند که نفقه بگیرد، نفقه شامل حال او می شود.

 عدم پرداخت نفقه چه ضمانت اجرایی دارد؟

ضمانت اجرای حقوقی نفقه:

به موجب ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی در صورتی که شوهر از پرداخت نفقه همسر خود امتناع نماید، زن می تواند به دادگاه مراجعه نماید. دادگاه میزان نفقه ی زن را تعیین و شوهر را به پرداخت آن محکوم می نماید. در صورتی که نتوان شوهر را به پرداخت مبلغ نفقه الزام نمود، هر گاه نتوان شوهر را به پرداخت نفقه الزام کرد، می تواند از شوهر خود طلاق بگیرد. همچنین عدم پرداخت نفقه، می تواند از عوامل طلاق برای زن محسوب شود. جهت مطالعه بیشتر می توانید به  مطلب طلاق به درخواست زوجه  در سایت مراجعه کنید.

 

ضمانت اجرای کیفری نفقه:

به موجب ماده ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی، اگر مرد با وجود استطاعت مالی و تمکین همسرش، از پرداخت نفقه او امتناع نماید، به سه ماه و یک روز تا پنج ماه حبس محکوم می گردد. 

 

 آیا زن شاغل می تواند مطالبه نفقه کند؟

در مطالبه نفقه هیچ تفاوتی بین زن شاغل و زن خانه دار نیست و هر دو می توانند از دادگاه خانواده مطالبه نفقه کنند.

 

برای مطالبه نفقه از کجا باید شروع کرد؟ دادخواست مطالبه نفقه

برای مطالبه نفقه به یکی از دفاتر خدمات  الکترونیک قضایی مراجعه کنید.این دفاتر دادخواست مطالبه نفقه شما را ثبت می کنند و به شورای حل اختلاف و یا دادگاه خانواده ارسال میکنند. پس از تعیین شعبه، برای شما پیامکی می آید که شعبه، شماره پرونده ، وقت رسیدگی شما را اعلام میکند. در وقت رسیدگی با مدارک خود حاضر شوید، قاضی برای محاسبه نفقه ، موضوع را به کارشناس ارجاع می دهد. کارشناس با بررسی وضعیت زندگی شما، میزان نفقه را مشخص می کند. اگر از نظر شما میزان نفقه تعیین شده کم است، می توانید به نظر کارشناسی اعتراش کنید. در حال حاضر نفقه در تهران حدودا ۴۰۰٫۰۰۰ تومان الی ۱٫۰۰۰٫۰۰۰ تومان است.

 

مدارک اثبات پرداخت نفقه

اگر فیش واریز وجه از حساب آقا به حساب خانم باشد به راحتی می تواند پرداخت نفقه را اثبات کرد. دادگاه ها عموما جهت اثبات نفقه بین زن شاغل و خانه دار تفاوت قائل می شود. زن شاغل می تواند ادعا کند که از ابتدای زندگی مشترک نفقه ای دریافت نکرده است و این وظیقه مرد است که پرداخت نفقه را ثابت کند. در مورد زن خانه دار، در دوره زندگی  بار اثباتی بر دوش زن است که ثبات کند نفقه درسافت نکرده است. زیرا ظاهر زندگی مشترک ، نشانه ای بر دریافت نفقه می باشد.

 

در چه مواردی مرد می تواند نفقه پرداخت نکند؟

نفقه حق قانونی زن است و اصل بر این است که نفقه شامل حال زوجه می شود. صرفا در حالتی مرد می تواند نفقه پرداخت نکنه که ثابت کند زنش ناشزه است. برای اثبات نشوز لازم است مرد دادخواست تمکین به دادگاه دهد، در صورت صدور رای تمکین ، و عدم تمکین زن، در آن حال زن ناشزه است و نفقه به او تعلق نمی گیرد.

 

نمونه رای در خصوص نفقه زوجه :

دانلود نمونه رای نفقه زوجه که توسط گروه وکلا آسا اخذ شده است.

 

دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۹۰۸۳۰۰۰۷۱ مورخ ۱۳۹۸/۰۲/۱۸

عدم پرداخت نفقه زمانی در اثبات عسر و حرج قابل استناد است که زوج از دادن نفقه استنکاف نموده والزام وی به تادیه آن ممکن نباشد.

 

دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۹۰۹۹۰۰۲۳۳ مورخ ۱۳۹۲/۰۶/۲۰

صرف احراز رابطه نامشروع زوجه، مبین نشوز وی و مسقط حق نفقه و اجرت المثل ایام زوجیت نیست.

 

0 0 ثبت رای
امتیاز مقاله
مشترک شدن
اطلاع رسانی کن
guest
2 نظر
قدیمی ترین
جدید ترین بیشترین امتیاز
بازخورد درون خطی
دیدن تمام نظرات
حسن
حسن
2 ماه پیش

چیزی که کسی بهش توجه نمیکنه . مرد وقتی جای زندگی آروم در کنار همسرشون
همسری که حتی تمکین عام نمیکنند داشته باشند . اون مرد هر یک قدمی که با جوش و استرس میره جلو در زندگیش . دو قدم به عقب برمیگرده . چون آرامش پشتش نیست
مرد از زندگی معمولیه خودش . چیزی باقی نمیمونه وقتی آرامش نباشه
نفقه و مهریه برای همسر از طرف مرد پول زوره در صورتی که برای همون همسر قبل نا آرامی . خیلی بیشتر از نفقه خرج میشده با رضایت و شوق و
به قول ما . پوله عشقه

2
0
دوست دارید مشارکت کنید ؟ لطفا نظری بدهید!x
()
x